ประวัติความเป็นมา – พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พร้อมวิธีการเดินทาง

เรียนรู้ประวัติความเป็นมาและแรงบันดาลใจในการก่อตั้ง ‘พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ฯ’ แหล่งรวบรวมและอนุรักษ์ฉลองพระองค์และมรดกผ้าไทยอันทรงคุณค่าที่สืบสานจากพระราชปณิธาน

เมื่อก้าวเข้าสู่ประตูพิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ สิ่งแรกที่สัมผัสได้คือบรรยากาศอันละเมียดละไมของโลกผืนผ้า เรียกได้ว่าทุกเส้นใยเหมือนกำลังเล่าเรื่องราวชีวิต วัฒนธรรม และภูมิปัญญาที่คนไทยเราดูแลรักษามานานหลายชั่วอายุคน และที่น่าประทับใจที่สุด คือ เบื้องหลังความงดงามทั้งหมดนี้มีมีพระราชปณิธานอันแน่วแน่ของสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชชนนีพันปีหลวงเป็นแรงขับเคลื่อนที่สำคัญที่สุด

เรื่องเล่าจากผืนผ้า: จุดเริ่มต้นที่ยิ่งใหญ่

จุดเริ่มต้นของพิพิธภัณฑ์แห่งนี้มาจากวิสัยทัศน์อันกว้างไกลของพระองค์ท่าน เมื่อครั้งเสด็จเยือนต่างประเทศในยุค 1960 ในครั้งนั้นพระองค์ทรงชุดที่ทำจากผ้าไหมไทยอย่างงดงามจนเป็นที่กล่าวขวัญและชื่นชมไปทั่วโลก จากความชื่นชมที่ได้รับจุดประกายให้ทรงฟื้นฟู อนุรักษ์ และพัฒนาศิลปหัตถกรรมผ้าไทยอย่างจริงจัง ด้วยพระประสงค์ที่อยากให้ผ้าไทยก้าวข้ามจากเวทีแฟชั่นสู่การเป็นตัวแทนวัฒนธรรมของชาติอย่างภาคภูมินั่นเองค่ะ

จากฉลองพระองค์ สู่มรดกของชาติ

ต่อมาพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จึงได้เปิดให้ผู้คนเข้าชมอย่างเป็นทางการในวันที่ 9 พฤษภาคม พ.ศ. 2555 ณ อาคารหอรัษฎากรพิพัฒน์ ภายในพระบรมมหาราชวัง ที่นี่มีจุดมุ่งหมายชัดเจนคือการดูแลรักษาสมบัติทางวัฒนธรรมที่ล้ำค่าของไทยให้คงอยู่ โดยมีจุดมุ่งหมายชัดเจนในการดูแลรักษามรดกทางวัฒนธรรมของไทย ทั้งฉลองพระองค์ที่ทรงคุณค่าทางประวัติศาสตร์ เครื่องแต่งกายราชสำนัก และผ้าทอมือจากทุกภูมิภาค รวบรวมไว้เพื่อการเก็บรักษาอย่างถูกวิธี และส่งต่อองค์ความรู้สู่คนรุ่นหลังนั่นเองค่ะ

ความประณีตของสถาปัตยกรรมเพื่อการอนุรักษ์

ต้องบอกว่าตัวอาคารได้รับการปรับปรุงอย่างละเอียด แต่ก็ยังคงไว้ซึ่งความสวยงามของสถาปัตยกรรมแบบดั้งเดิม พร้อมผสานเทคโนโลยีสมัยใหม่เข้ามาช่วยทำให้ทั้งแสง อุณหภูมิ และความชื้นจะถูกควบคุมอย่างพิถีพิถัน ดังนั้นทุกห้องที่จัดแสดงจึงเป็นพื้นที่ที่ผ้าไหมโบราณและสิ่งทออายุหลายสิบปีสามารถอยู่ได้อย่างปลอดภัย งดงาม และยืนยาวค่ะ 

ศูนย์กลางการเรียนรู้ผ้าไทยที่เข้าถึงได้

และสิ่งที่สำคัญไม่แพ้กัน คือ พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ไม่ได้หยุดอยู่ที่การจัดแสดง แต่ยังคงทำหน้าที่เล่าเรื่องได้อย่างชัดเจนและจับต้องได้ โดยทุกคนที่มาจะได้เห็นเบื้องหลังการสร้างสรรค์ตั้งแต่การปลูกหม่อนเลี้ยงไหม การย้อมสีธรรมชาติ การทอ และการขึ้นลายเฉพาะถิ่น พร้อมทั้งคำอธิบายความหมายทางวัฒนธรรมของลวดลายในแต่ละภูมิภาค เรื่องราวยังเชื่อมโยงสู่บทบาทของโครงการศิลปาชีพที่ช่วยสร้างงานและรายได้อย่างยั่งยืนให้ช่างฝีมือทั่วประเทศ จึงทำให้การเข้าชมพิพิธภัณฑ์กลายเป็นประสบการณ์การเรียนรู้ตัวตนของชาติผ่านภาษาที่เรียกว่า “ผ้า” นั่นเองค่ะ

✦ เมื่อคุณเดินชมจนครบแล้ว Inzpy เชื่อว่า ทุกคนจะได้สัมผัสกับความภาคภูมิใจในสมบัติของชาติที่ถ่ายทอดผ่านฉลองพระองค์อันทรงคุณค่า พร้อมทั้งความซาบซึ้งในพระราชปณิธานที่ยกระดับผ้าไทยสู่สายตาชาวโลก นอกจากนี้คุณยังจะได้รับแรงบันดาลใจใหม่ ๆ จากรายละเอียดงานของฝีมือชั่งไทยที่ที่ละเมียดละไม จนอยากกลับไปเรียนรู้เรื่องผ้าไทยให้ลึกยิ่งขึ้น เรียกได้ว่าทุกก้าวที่เดินในพิพิธภัณฑ์จึงเต็มไปด้วยความหมาย และทิ้งความประทับใจไว้อย่างยาวนานเลยทีเดียวค่ะ

สำหรับการเข้าชมพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ จะเปิดให้เข้าชมทุกวัน เวลา 09.00–16.30 น. (ปิดจำหน่ายบัตรเวลา 15.30 น.) เนื่องจากสถานที่ตั้งอยู่ในอาคารหอรัษฎากรพิพัฒน์ ภายในพระบรมมหาราชวัง จึงขอความร่วมมือให้ทุกคนที่จะมาแต่งกายสุภาพเพื่อความเหมาะสมกับสถานที่ โดยตรวจสอบรายละเอียดนิทรรศการปัจจุบัน รวมถึงวิธีการเดินทาง และเบอร์ติดต่อได้จากช่องทางทางการของพิพิธภัณฑ์ 

Inzpy แนะนำให้เผื่อเวลาอย่างน้อยหนึ่งถึงสองชั่วโมง เพื่อดื่มด่ำกับทุกรายละเอียดของผืนผ้าอย่างเต็มที่นะคะ

การเดินทางมาพิพิธภัณฑ์ผ้าฯ

พิพิธภัณฑ์ฯ ตั้งอยู่ในพื้นที่พระบรมมหาราชวัง บริเวณถนนหน้าพระลาน (ระหว่างประตูวิมานเทเวศน์กับประตูวิเศษไชยศรี) เราแนะนำ ให้เดินทางด้วยระบบขนส่งสาธารณะจะสะดวกที่สุดนะคะ:

• รถไฟฟ้า MRT: ลงสถานีสนามไชย (Sanum Chai) แล้วต่อรถสาธารณะ หรือรถแท็กซี่/รถตุ๊กตุ๊กมาที่พระบรมมหาราชวัง
• เรือด่วนเจ้าพระยา: เป็นอีกทางเลือกที่รวดเร็วและได้ชมวิวค่ะ! ให้ลงเรือที่ ท่าช้าง แล้วเดินต่อมาทางประตูพระบรมมหาราชวัง
• รถโดยสารประจำทาง (รถเมล์): มีหลายสายที่ผ่าน เช่น สาย 1, 3, 9, 25, 47, 53, 503, 508, 512 เป็นต้น หากไม่แน่ใจ สามารถสอบถามสายรถที่ผ่านพระบรมมหาราชวังได้เลยค่ะ
• (ข้อควรทราบ) ไม่แนะนำ การนำรถยนต์ส่วนตัวมา เนื่องจากพื้นที่จอดรถหายากและมีจำกัดมากค่ะ

พิพิธภัณฑ์ผ้าในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ คือที่ที่ควรไปสักครั้งจริง ๆ ค่ะ เพราะคุณจะได้เห็นงานผ้าไทยแบบใกล้ชิด รวมถึงเรื่องราวเบื้องหลังของลวดลาย ความประณีต และหัวใจของช่างฝีมือ รับรองว่าเมื่อได้มาเดินชมด้วยตัวเอง หลายคนมักบอกว่าหลงรักผ้าไทยมากกว่าเดิมแบบไม่รู้ตัว!

แต่งกายสีไว้ทุกข์สีอะไรได้บ้าง? : รวม 20 โทนสีสุภาพ สำหรับการแต่งกายไว้ทุกข์ พร้อมแนวทางเลือกสีอย่างเหมาะสม

บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ

■ วางแผนเที่ยวญี่ปุ่นปลายปี! รวม 7 ที่เที่ยวห้ามพลาด พร้อมชมใบไม้เปลี่ยนสีสุดอลังการ

■ ปักหมุด! 5 สวนสาธารณะใกล้รถไฟฟ้าในกรุงเทพฯ ที่คนเมืองต้องเช็กอิน