เคยไหมคะ… ตื่นเช้ามาแล้วไม่อยากเปิดคอม เสียงแจ้งเตือนงานเด้งขึ้นมาก็รู้สึกเหนื่อยทั้งที่วันยังไม่เริ่ม วันหยุดผ่านไปเร็วมาก แต่พอถึงวันจันทร์ก็ยังรู้สึกเหมือนไม่ได้พัก
หลายคนคิดว่าตัวเองแค่เหนื่อยจากงาน แต่บางครั้งสิ่งที่กำลังเจออาจไม่ใช่แค่ความเหนื่อยธรรมดา แต่อาจเป็นภาวะ Burnout หรือภาวะหมดไฟในการทำงานที่กำลังค่อย ๆ สะสมโดยไม่รู้ตัว
Burnout คืออะไร?
อาการ Burnout ไม่ได้หมายถึงการขี้เกียจ ไม่ได้หมายถึงการไม่ชอบงาน แต่มันคือภาวะที่ร่างกายและจิตใจใช้พลังงานมาอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานาน จนเริ่มรู้สึหมดความกระตือรือร้น และไม่มีพลังเหลือสำหรับสิ่งที่เคยทำได้ตามปกติ
หลายคนยังคงทำงาน ใช้ชีวิต และรับผิดชอบหน้าที่ต่าง ๆ ได้เหมือนเดิมในสายตาคนรอบข้าง แต่ภายในกลับรู้สึกเหมือนกำลังฝืนตัวเองอยู่ทุกวัน รู้สึกเหนื่อยล้าจนแม้แต่เรื่องเล็ก ๆ ก็ใช้พลังมากกว่าที่เคย
สัญญาณที่อาจกำลังบอกว่าคุณ Burnout
งานที่เคยทำได้ กลับรู้สึกหนักกว่าปกติ
หนึ่งในสัญญาณที่พบได้บ่อยคือ งานที่เคยทำได้สบาย ๆ กลับกลายเป็นอะไรที่ต้องใช้แรงใจมากกว่าปกติ ทั้งที่ปริมาณงานอาจไม่ได้เพิ่มขึ้นเลย บางวันแค่เปิดอีเมล อ่านข้อความจากที่ทำงาน หรืองานรูทีนเดิมที่เคยทำทุกวัน ก็รู้สึกเหนื่อยตั้งแต่ยังไม่เริ่มจริง ๆ ความรู้สึกเหมือนพลังงานหายไปโดยไม่มีเหตุผลชัดเจน เป็นสิ่งที่หลายคนกำลังเผชิญโดยไม่รู้ตัวค่ะ
พักแล้ว แต่ไม่รู้สึกหายเหนื่อย
ปกติแล้วความเหนื่อยจากการทำงานมักดีขึ้นหลังจากได้พักผ่อน แต่สำหรับคนที่กำลัง Burnout ต่อให้ได้นอนเต็มอิ่ม ดูซีรีส์ทั้งวัน หรือหยุดยาวไปเที่ยวหลายวัน ความรู้สึกหมดแรงก็ยังคงอยู่เหมือนเดิม หลายคนเริ่มสังเกตว่าพอกลับเข้าสู่โหมดทำงาน ความเหนื่อยก็กลับมาอย่างรวดเร็ว จนรู้สึกเหมือนไม่เคยได้พักจริง ๆ เลย
เริ่มรู้สึกเฉยกับทุกอย่าง
อีกหนึ่งสัญญาณที่พบได้บ่อยคือ ความรู้สึกเฉยชาในสิ่งที่เคยทำให้ตื่นเต้น งานที่เคยภูมิใจเมื่อทำสำเร็จกลับไม่ได้สร้างความรู้สึกดีใจเหมือนเดิม โอกาสใหม่ ๆ ที่เคยทำให้มีแรงฮึดก็ไม่ได้รู้สึกอยากคว้าไว้ บางคนไม่ได้เศร้าหรือร้องไห้ แต่กลับรู้สึกว่างเปล่า เหมือนกำลังทำทุกอย่างไปตามหน้าที่มากกว่าทำด้วยความรู้สึก
หงุดหงิดง่ายกว่าปกติ
เมื่อร่างกายและจิตใจเหนื่อยสะสมเป็นเวลานาน ความอดทนที่เคยมีก็อาจลดลงตามไปด้วย เรื่องเล็ก ๆ ที่เคยปล่อยผ่านได้อาจกลายเป็นสิ่งที่ทำให้อารมณ์เสียหรือหงุดหงิดแทน ไม่ใช่เพราะคุณกลายเป็นคนใจร้อนขึ้น แต่เป็นเพราะพลังงานภายในเหลือน้อยจนไม่มีพื้นที่ให้รับมือกับสิ่งต่าง ๆ ได้เหมือนเดิม
เริ่มตั้งคำถามกับตัวเองบ่อยขึ้น
หลายคนที่กำลัง Burnout มักเริ่มตั้งคำถามกับตัวเองมากกว่าปกติ ไม่ว่าจะเป็น “เราทำไปเพื่ออะไร” “พยายามไปแล้วได้อะไร” หรือ “จริง ๆ แล้วเราเก่งพอหรือเปล่า” แม้คำถามเหล่านี้จะเกิดขึ้นได้กับทุกคน แต่หากเริ่มเกิดบ่อยขึ้นเรื่อย ๆ พร้อมกับความรู้สึกหมดแรงและหมดกำลังใจ ก็อาจเป็นสัญญาณว่าพลังใจของคุณกำลังลดลงค่ะ
ถ้ารู้สึกว่าเริ่ม Burnout ควรทำยังไงดี?
หยุดโทษตัวเองก่อน
สิ่งแรกที่สำคัญที่สุดคือการหยุดโทษตัวเอง การเหนื่อยไม่ได้แปลว่าคุณอ่อนแอ และการหมดไฟก็ไม่ได้แปลว่าคุณล้มเหลว บางครั้งอาการเหล่านี้เป็นเพียงสัญญาณจากร่างกายและจิตใจที่กำลังบอกว่าคุณใช้พลังงานมามากเกินไป และถึงเวลาที่ต้องพักอย่างจริงจังแล้ว
แยกให้ออกว่ากำลังเหนื่อยจากอะไร
ก่อนจะรีบหาวิธีแก้ ลองใช้เวลาสักนิดถามตัวเองตรง ๆ ว่า สิ่งที่ทำให้เหนื่อยจริง ๆ คืออะไร บางคนเหนื่อยจากงาน บางคนเหนื่อยจากความสัมพันธ์ บางคนเหนื่อยจากความคาดหวังที่มีต่อตัวเอง หรือบางคนอาจเหนื่อยเพราะไม่มีเวลาพักเลย การเข้าใจต้นเหตุจะช่วยให้รับมือกับปัญหาได้ตรงจุดมากขึ้น
พักแบบที่ตัวเองต้องการจริง ๆ
หลายครั้งเรามักคิดว่าการพักต้องเป็นการไปเที่ยวหรือทำกิจกรรมพิเศษ แต่ความจริงแล้วการพักที่ดีที่สุดคือการพักในแบบที่ตัวเองต้องการ บางคนต้องการนอนให้เต็มอิ่ม บางคนอยากใช้เวลาเงียบ ๆ คนเดียว ขณะที่บางคนอาจต้องการใช้เวลากับเพื่อนหรือคนที่สบายใจ ลองถามตัวเองว่าตอนนี้ต้องการอะไร มากกว่าพยายามทำตามสิ่งที่คนอื่นบอกว่าควรทำ
ลดความคาดหวังลงบ้าง
ในวันที่รู้สึกหมดแรง ไม่จำเป็นต้องเก่งที่สุด ไม่จำเป็นต้องมี Productivity เต็มร้อย และไม่จำเป็นต้องพัฒนาตัวเองตลอดเวลา การอนุญาตให้ตัวเองทำได้แค่เท่าที่ไหว ไม่ได้แปลว่าคุณกำลังถอยหลัง บางครั้งแค่ผ่านวันหนึ่งไปได้โดยไม่กดดันตัวเองเพิ่ม ก็ถือเป็นความสำเร็จแล้วเหมือนกัน
บางทีคุณอาจไม่ได้หมดไฟ แค่กำลังเหนื่อยเกินไป
ในโลกที่ทุกคนพยายามวิ่งให้เร็วขึ้นอยู่ตลอด เรามักลืมไปว่าคนเราก็มีขีดจำกัดเหมือนกัน หากช่วงนี้รู้สึกเหนื่อย หมดแรง หรือไม่เป็นตัวเอง อย่าเพิ่งรีบตัดสินว่าตัวเองขี้เกียจหรือไม่มีความสามารถ เพราะบางทีสิ่งที่คุณต้องการอาจไม่ใช่แรงฮึดครั้งใหม่ แต่อาจเป็นการอนุญาตให้ตัวเองได้พักอย่างจริงจังสักครั้ง เพื่อกลับมาใช้ชีวิตด้วยพลังงานที่เต็มกว่าเดิมก็ได้
บทความอื่นๆ ที่น่าสนใจ
10 เรื่องที่ทำให้ Extrovert หมดพลังเหมือนกัน
ตะกร้าเต็ม เพราะอยากได้จริง หรือเพราะวันนี้เครียดเกินไป? | รู้จัก Emotional Spending
